İşte kilit soru, endometriosis savaşçısısıysanız kesinlikle diyete dair bir çok bilgi ile karşılaşmışsınızdır. Ne yemeli nelerden uzak durmalı ve en önemlisi nerden başlamalı.
Öncelikle şunu aklınızdan çıkarmayın, beslenme kişiye özeldir. Hepimizin ihtiyaçları birbirinden farklı olabilir. Birine yarayan başka birine yaramayabilir. Endometriosis ve beslenme ilişkisi için her zaman önceliğimiz olabildiğince fazla çeşitte gıdayı diyetin içinde barındırmak. Yinede farklı beslenme yaklaşımlarıyla Endometriosis ağrıları kontrol altına alınabilir.
- Akdeniz Diyeti: Akdeniz diyetinden sıkça bahsettiğimi duymuşsunuzdur. Akdeniz diyeti gerçekten Akdeniz ülkelerinin beslenme şeklini tanımlar. Bolca sebze, meyve, zeytinyağı, kurubaklagil, balık tüketimi ve kısıtlı kırmızı et tüketimi görülür. Endometriosis ile arasındaki bağlantı incelenen bir araştırma yapılmış ve araştırmadan akdeniz diyeti uygulayan kadınlarda endoya bağlı regl ağrılarında ciddi azalma görüldüğü saptanmış.
- Vegan ve Vejetaryen Diyetler: Veganlar hiçbir hayvansal gıda içeren besini tüketmezler. Vejeteryan beslenme benzer şekilde kısıtlayıcı hayvansal gıda içerir. Örneği lacto-vejetaryenlar süt ürünleri dışında yumurta/et/tavuk vb tüketmezken ovo-vejetaryenlar yumurta ve yumurta içeren gıdaları tüketip geri kalan hiçbir hayvansal gıdayı tüketmez. Bitki bazlı dediğimiz bu beslenme şekillerinde yüksek miktarda sebze meyve tüketimi olduğu için antienflammatuar etki gösterir ve Endometriosis ağrıları için faydalı olabilir. Bunun yanında hayvansal gıdalarda daha çok bulunan B12, omega3, demir gibi vitamin&minerallarin az tüketilmesine yol açabilir. Yeterli beslenmenin sağlanması ve vücuda her şeyin alınması için bu tarz beslenme şekillerinde bir diyetisyene danışmak oldukça önemli.
- Glutensiz Diyet: Glutensiz beslenme endometriosis için en çok önerilen beslenme tiplerinden biri. Gluten arpa, buğday gibi tahıllarda bulunan bir proteindir ve çölyak hastalarında gluten tüketimi ciddi sorunlara yol açar. Henüz mekanizması tam açıklanamamış olmakla birlikte yapılan araştırmalarda glutensiz beslenmeye başlayan Endo savaşçılarının ağrılarında ciddi azalmalar görülmüş.
- FODMAP Diyeti: FODMAP diyeti huzursuz bağırsak sendromu (IBS) olan hastalar için planlanmış bir diyet protokolü. Fakat şu sıralar endometriosis içinde uygulanan diyet yaklaşımlarından biri olmaya başladı. Maalesef araştırmalar gösteriyor ki endometriosisi olan kadınların aynı zamanda IBS olma ihtimali de daha fazla. Bunun nedeni henüz tam olarak bilinmiyor olsa bile FODMAP diyeti uygulandığın sindirim sistemindeki hassasiyetin azalmasına bağlı yada enflamasyonun azalmasına bağlı endometriosis ağrılarında azalma olabiliceği düşünülüyor. Hatta yapılan bir araştırmada FODMAP uygulayan kadınların 1 ayın sonunda hem IBS hemde Endometriosis semptomlarında azalmalar görülmüş. Yinede FODMAP kısıtlayıcı bir diyet olduğundan dolayı yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlamak için bir diyetisyenle çalışmak önemli.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23334113/
https://www.healthline.com/health/endometriosis/endometriosis-diet
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18715239/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28303579/
