Tüp Bebek İlaçları Gerçekten Kilo Aldırır mı?

Eğer şu anda tüp bebek (IVF) sürecine hazırlanıyorsanız veya süreç içindeyseniz ya da yumurta dondurmayı düşünüyorsanız, bu süreçte yaşanabilecek kilo artışıyla ilgili çok fazla şey duyduğunuza, yaşadığınıza veya bu konuda yüksek kaygılar taşıdığınızı biliyorum. Çünkü fertilite alanında çalışan bir diyetisyen olarak, bu konunun kadınlarda ne kadar kaygı ve kafa karışıklığı yaratabileceğine sık sık tanık oluyorum. Bu sürece hazırlanırken kilo kontrolünün ne kadar önemli olduğu aşikar bir konu olmakla birlikte süreç sonrası da kilo almaktan korkuyor olabilirsiniz.

Bu yazıda, bilimsel araştırmalara birlikte tüp bebek ilaçlarının gerçekten kilo aldırıp aldırmadığı konusundaki yaygın mitleri açıklığa kavuşturacağım:

Tüp Bebek Süreci: Kontrollü Over Stimulasyonu Nedir?

Tüp bebek ve yumurta dondurma süreci, yumurtalıkların daha fazla folikül üretmesini sağlamak amacıyla verilen ilaçların yumurtalıkları uyararak daha fazla sayıda yumurta üretmelerini hedefler. Ancak her bireyin bu ilaçlara verdiği yanıt farklılık gösterebilir — bazı kişiler yalnızca hafif semptomlar bildirirken, bazıları hiç yan etki yaşamayabilir.

Tüp Bebekte Kilo Artışı: Ne Kadarı Normal?

2021 yılında yapılan bir çalışmada, kontrollü over stimülasyonu protokolü uygulanan 358 kadın takip edilmiştir. Araştırmacılar, stimülasyon öncesi ve sonrası vücut ağırlığı değişimlerini incelemiş ve aynı zamanda kaygı ile tıkınırcasına yeme ( yeme atağı) verilerini toplamışlar.

Bu çalışmaya göre, stimülasyon başlangıcından yumurtlamayı tetikleyen güne kadar ortalama olarak yaklaşık 400 gram kilo artışı yaşanmıştır. Bu artış çoğunlukla şu nedenlere bağlanmıştır:

Yumurtalıkların büyümesi
Foliküler sıvı birikimi
İlaçlara bağlı su tutulumu (ödem)

İlginçtir ki, çalışmada tespit edilen kilo artışı esas olarak artmış yemek tüketimiyle ilişkili bulunmuştur. Ancak kaygı ve tıkınırcasına yeme puanları, kilo artışıyla doğrudan ilişkili bulunmamıştır.

Bu çalışmanın sınırlı zaman diliminde yapılmış olması ve kişilerin verdiği yanıtların öznelliği gibi bazı kısıtlamaları olsa da, sonuçlar kilo artışının genellikle geçici ve fizyolojik nedenlere bağlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, yumurta toplama işleminden birkaç gün sonra bu ödemin genellikle kendiliğinden geçtiği bildirilmiştir.

OHSS (Yumurtalık Hiperstimülasyon Sendromu): Dikkat Edilmesi Gereken Bir Durum

Bazı kadınlarda yumurtalıklar, ilaçlara aşırı yanıt verebilir ve bu durumda Yumurtalık Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS) gelişebilir. Bu sendrom, şişkinlik, karın ağrısı, mide bulantısı ve aşırı sıvı tutulumu gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Ağır vakalarda hastaneye yatış gerekebilir. Bu nedenle, tedavi sonrası bu tür belirtiler yaşarsanız mutlaka doktorunuza başvurmalısınız.

Duygusal Yeme ve Yaşam Tarzı Faktörleri

Tüp bebek süreci boyunca hormonal değişimler, stres, uykusuzluk ve yorgunluk, birçok bireyde duygusal yeme davranışını tetikleyebilir. Aynı zamanda, “egzersiz yaparsam tedaviye zarar gelir mi?” gibi endişeler nedeniyle günlük hareketlilikte azalma yaşanabilir.

Bu dönemde yeme düzeninizin değişmesi oldukça yaygındır. Ancak bu durumu fark edip sağlıklı baş etme yöntemleri geliştirmek, hem kilo yönetimi açısından hem de ruh sağlığı açısından önemlidir. Gerekirse, psikolog desteği de düşünülmelidir.

Kilo Artışı ve Duygusal Yeme Nasıl Yönetilir?

Tüp bebek tedavisi sırasında kilo artışını yönetmenin en iyi yollarından biri, süreçten önce duygusal yeme davranışlarını fark edip çözümlemektir.

Bu noktada, bir fertilite diyetisyeni ile çalışmak, sağlıklı bir yeme ilişkisi kurmanıza, duygusal yeme ile başa çıkma stratejileri geliştirmenize ve tedavi boyunca dengeli beslenme alışkanlıklarını sürdürmenize yardımcı olur.

Beslenme ve yaşam tarzı davranışlarınızı pozitif yönde şekillendirmek, sadece bu süreçte değil, uzun vadede sizin ve bebeğinizin sağlığı için de önemli bir adımdır.

Fertilite Diyetisyenlerini Gözünden IVF Süreci

Kendi gözlemlerimi göre, stimülasyon sürecinde yaşanan kilo artışı çoğunlukla:

İlaçlara bağlı sıvı tutulumu ve şişlik,
Geçici sindirim sorunları (örneğin kabızlık veya şişkinlik) kaynaklıdır.

Ancak bu etkiler geçicidir ve genellikle yumurta toplama işleminden kısa bir süre sonra normale döner.

Sonuç olarak tedavi sürecinde kullanılan ilaçlardan kaynaklanan geçici bir artış olsada bunların arkasından kilonuz kolaylıkla eskiye dönebilir. Bunun yanında süreç içerisinde duygusal yeme davranışını gözlemlemek ve doktorunuzun önerisi dahilinde egzersizler yapmak bu süreci kolaylaştırır ve kontrolsüz kilo almının önüne geçebilir.

Fertilite