Fertiliteyi Destekleyen Besin Ögeleri

Menstruasyon döngüsünde hormonlarınızın durumunu ve döngünüzü anlamanız için en iyi işaret düzenli ovulasyondur (yumurtlama). Sağlık hedefleriniz ne olursa olsun yumurtlamanın hayati önem taşıdığını unutmayın. Eğer bu hedeflerin arasında gebe kalmak varsa hem yumurtlamayı düzenlerken hem yumurta kalitesini arttırmak hemde rahmi olası bir gebeliğe hazırlamak için ise belirli besin öğelerini almak son derece önem taşır.

İşte en çok önem verdigim besin öğeleri:

1. Folat
   Ispanak, kara lahana, roka gibi yeşil yapraklı sebzeler folat vitaminini yüksek oranda içerir. Çalışmalar, kadınlarda folat alımının yumurtlama bozukluğunda azalma ile ilişkili olduğunu bulmuştur. Ayrıca doğurganlığa yardımcı olabilecek birçok metabolik fonksiyonda hayati bir koenzimdir. Folat tüketimi ayrıca nöral tüp defekti riskini azaltabilir.
2. Omega-3
   Fertiliteyi desteklemek için bir diğer besin maddesi de oksidatif stresi azaltmaya yardımcı olan anti-inflamatuar özelliklere sahip omega 3’lerdir. İki tür çoklu doymamış yağ asidi olarak omega 3 ve omega 6 karşımıza çıkar. Çoğu batı diyeti, 1:3 oranında olması gereken omega 3 ile omega 6’yı 1:20 oranında tüketir. Bu omega 6’ların pro-inflamatuar olduğunu, omega 3’lerin ise doğurganlığı artıracak anti-inflamatuar koruyucu etkilere sahip olduğunu gösteren kadınlardaki inflamasyon sıklığı ile ilişkili bulunmuştur. Oksidatif stresi önlemek önemlidir çünkü çalışmalar, yumurtalık foliküllerine (yumurtaları tutan kese) zarar verebileceğini ve bunun da yumurta kalitesini azaltacağını göstermiştir. Fetüs için, omega 3’lerin hamilelik sırasında tüketildiğinde beyin ve göz gelişimini artırdığı bulunmuştur. Tüketilmesi gereken 3 tip omega 3 bileşiği vardır: DHA, EPA ve ALA. Balık kaynaklarından gelen DHA ve EPA’nın, bitkisel kaynaklardan gelen ALA’dan doğurganlık açısından daha faydalı olduğu bulunmuştur.

3. Glisin
   Glisin, doğurganlık için gerekli bir amino asittir, vücudumuz bunu normalde kendi başına üretebilir fakat bu işlem fizyolojik sınırlamalara bağlı olarak eksik olabilir, bu nedenle diyette tüketilmesi önerilir. Vücudumuzdaki en bol protein olan kolajende en bol bulunan amino asittir. Glisin, en güçlü antioksidanımız olan glutatyonu oluşturmak için sistein ve glutamin (diğer amino asitler) ile birleştiği için daha önemli amino asitlerden biridir. Reaktif oksijen türlerinden kaynaklanan oksidatif stresi ortadan kaldırmak için bu antioksidana ihtiyacımız var çünkü ortadan kaldırılmazlarsa yumurta foliküllerine zarar verebilirler. Ayrıca glisin tam yumurta gelişimini destekler ve yumurtanın olgunlaşması sırasında glisinin taşıyıcısı aktive olur, böylece glisin hacim düzenlemesine yardımcı olmak için hücreye girebilir.

4. Sağlıklı Yağlar
   Sağlıklı yağlar doymamış yağlar olarak kabul edilir yani yağ asidi zincirinde en az bir çift bağa sahiptirler. Doymamışlık, zincirin hidrojen bağlarında ‘doymamış’ olmasından kaynaklanır. Çoklu doymamış yağlar, yapıda en az 2 çift bağ içeren yağ asitleridir. Sağlıklı yağ tüketiminin, özellikle çoklu doymamış yağların, artan progesteron ve azalan anovülasyon ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Progesteron, gebeliği teşvik etmek için hayati önem taşıyan seks hormonlarımızdan biridir. Bu nedenle sağlıklı yağlar doğurganlık için mutlaka göz önüne alınan besin gruplarındandır.

5. Kolin
   Kolin özellikle fertiliteyi desteklemek için günlük olarak tüketilmelidir. Kolinin gebe kalma öncesi ve gebelik dönemlerinde folat kadar önemli olduğu gösterilmiştir. Çalışmalar, fetal gelişimde hızlı hücre bölünmesini ve beyin gelişimini desteklemek için büyük miktarda kolinin gerekli olduğunu göstermektedir. Plasentada kolinin, yeni kan damarlarının inşası olan anjiyogenezi desteklediği gösterilmiştir. Son olarak kolin, doğurganlık şansını artıran yumurta kalitesini de koruyabilir.

6. A Vitamini
   Yeterli A vitamininin yumurta kalitesini artırdığı ve gebe kalmanın erken evrelerinde yumurtalık hücre bölünmesi büyümesini desteklediği bulunmuştur. Ek olarak, A vitamini eksikliği olan kadınların hücre bölünmesinde görev alan belirli bir genin düşük seviyelerine sahip olduğunu bulan bir çalışma nedeniyle hücre bölünmesini başlatmak için A vitamininin zorunlu olabileceğini bulmuşlardır. A vitamini kalbin, gözlerin, kulakların, uzuvların ve bağışıklık sisteminin büyümesini destekler.

7. K2 Vitamini
K2 Vitamininin, fetüsün iskelet gelişimini ve kemik mineralizasyonunu artırmak için kemik sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu bulunmuştur. Ayrıca, daha fazla büyüme için kalsiyumun kemik dokularında birikmesini sağlar. K2 Vitamininin ayrıca osteoblast üretimini desteklediği ve osteoklast üretimini engellediği bulunmuştur. Osteoblastlar, kemik yapısını oluşturmaya yardımcı olan kemiklerdeki hücrelerdir ve osteoklastlar, kemiği yok eden hücrelerdir.

8. Çinko
Doğurganlık için bir diğer besin de Çinkodur. Bir çalışma, çinkonun progesteron reseptöründeki bağlanma bölgelerinin sayısını artırarak progesteronu doğal olarak artırabildiğini bulmuştur. Progesteron, plasentanın büyümesini desteklemeye yardımcı olduğu ve uterusu hazırladığı için doğurganlık için çok önemlidir. Ek olarak, çinko yumurta kalitesinin artmayada yardımcı olur.

9.CoQ10
Oositin (yumurtanın) düzgün bir şekilde olgunlaşması ve daha iyi yumurta gelişimi için oksidatif fosforilasyonun mitokondri süreci yoluyla çok fazla enerjiye ihtiyaç duyar. CoQ10, bu mitokondriyal enerji üretim sürecinde yer alan bir enzimdir. Çalışmalar, bu enzimin yaşla birlikte azaldığını ve dolayısıyla yumurta kalitesinin de düştüğünü göstermiştir. CoQ10 takviyesi, yumurta kalitesini iyileştirmenin ve ayrıca yumurtlama oranlarını artırmanın harika bir yoludur.

10. Selenyum
Oksidatif stres hücrelere zarar verir ve özellikle gebe kalmaya çalışırken işlev görme yeteneklerini azaltır. Reaktif oksijen türleri veya ROS, vücuda günlük olarak birçok farklı yoldan girer, bu ROS’ların enerji seviyeleri çok yüksektir ve hücre işlevselliğine zarar verebilir. Vücudumuz, ROS’tan kurtulmak için antioksidanlar göndererek yanıt verir. Oksidatif stres, bu sistemde bir dengesizlik olduğunda, çok fazla ROS veya yeterli antioksidan olmadığında ortaya çıkar. Selenyumun kadınlarda gebe kalma oranlarının olumlu sonucunda büyük bir öneme sahip olduğu gösterilmiştir ve bu da doğurganlık için harika besinlerden biri olduğunu göstermektedir.

1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30061633
2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25198264
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25198264
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22254027
5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22254027
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29266896
7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29266896
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24678733
9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31394787
10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31394787
11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22254103
12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10231048
13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30050932/
14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25175508
15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17077236
16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24134949
17. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17099205
18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26111777
19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21130690
20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18535004